Íslenskur eldislax í forsetaheimsókn í Danmörku

Íslenskur eldislax kemur víða við sögu; á mörkuðum innanlands og erlendis, á viðskiptasýningum og er hvarvetna eftirsótt vara. Og nú síðast kom íslenskur lax frá Arnarlaxi á Bíldudal við sögu í fyrstu heimsókn forsetans okkar Guðna Th. Jóhannessonar í Danmörku á dögunum.
Meðal þess sem forsetinn skoðaði var vélasamstæða frá Marel. Og til þess að sjá mætti sem best virkni vélarinnar var sem sagt notaður lax frá Arnarlaxi. Með því að smella á hlekkinn hér að neðan má sjá myndskeiðið frá forsetaheimsókninni eins og það birtist í danska ríkissjónvarpinu, DR.

https://www.dr.dk/tv/se/tv-avisen-med-sporten/tv-avisen-med-sporten-tv/tv-avisen-med-sporten-2017-01-25#!/14:35

„Líkur á slysasleppingum minni en menn vilja vera láta“

„Líkur á slysasleppingum minni en menn vilja vera láta“

„Ég tel að líkur á slysasleppingum á laxi séu einnig minni en menn vilja vera láta. Orðið hafa tvær umtalsverðar slysasleppingar á laxi( hér á landi). Í báðum tilvikum slapp laxinn úr sláturkvíum en ekki eldiskvíum. Nú eru flestir hættir að nota sláturkvíar en taka fiskinn beint úr eldiskvíum. Þær eru gríðarlega sterkar og mikið þarf til að þær gefi sig“.

Þetta segir Guðmundur Stefánsson fiski og sjávarlíffræðingur í viðtali sem birtist í fróðlegri fréttaskýringagrein Helga Bjarnasonar blaðamanns í Morgunblaðinu í dag, 6. febrúar.

Í fréttaskýringunni segir Guðmundur að tilgangurinn með lokuðum fiskeldiskvíum sé fyrst og fremst að loka laxinn frá laxalús og sjúkdómum sem geti borist úr villtri náttúrunni. Lúsin sé mikið vandamál í Noregi en ekki hér, enn sem komið er, vegna lágs hitastigs sjávar á vetrum.

Engar sleppingar úr kvíum af núverandi gerð hér á landi

„Ekki er hægt að skilyrða leyfisveitingar við tækni sem er á tilraunastigi í háþróuðum eldislöndum, eins og Noregi og ekki er hægt að leyfisbinda þar“, segir Höskuldur Steinarsson framkvæmdastjóri Landssambands fiskeldisstöðva í viðtalinu sem birtist í fyrrnefndri fréttaskýringu í Morgunblaðinu í dag. Höskuldur segir að margir fiskeldismenn bindi á hinn bóginn vonir við þróu búnaðarins. Enn sé þó langt í land með að hann verði raunhæfur kostur.

Hann vekur ennfremur athygli á að eldiskvíarnar sem hér séu notaðar í laxeldi séu framleiddar eftir norskum stöðlum. Þetta séu sterkar kvíar og ekki hfi orðið óhöpp hér í kvíum af þeirri gerð. Slysasleppingar hafi sömuleiðis hríðminnkað í Noregi eftir að staðallinn var innleiddur í heimalandinu.

Dæmi um muninn á íslensku og norsku sjókvíaeldi

Dæmi um muninn á íslensku og norsku sjókvíaeldi

Í viðtali við Bubba Mortens í Morgunblaðinu 26. janúar s.l. kallar hann m.a. eftir málefnalegri umræðu um fiskeldi á Íslandi og bendir á að dýrasta á veraldar, Altaáin í norður Noregi, sé orðin erfðarblönduð með eldislaxi. Þetta er áhugaverður vinkill hjá Bubba. Því langar mig að halda aðeins áfram með þetta á málefnalegum nótum þar sem þetta dæmi lýsir í hnotskurn hver er megin munurinn á íslensku- og norsku sjókvíaeldi, hvað varðar hættu á erfðablöndun og laxalúsasmiti.

Á myndinni, sem fylgir með greininni er svæði sem nær um það bil 40 km í norður frá ósum Altaár sem má greina aðeins austan Alta kaupstaðar. Þvermálið á myndinni er uþb 50 km. Á þessu svæði er m.a. Grieg Seafood með sjókvíaeldi og, eftir því sem ég best veit, er þarna framleiddur eldislax í sjókvíum í meira magni en svarar til allrar framleiðslu á eldislaxi var á Íslandi 2016, sem var um 8.300 tonn.

Í íslensku samhengi
Til að setja þetta í samhengi við það sem er að gerast á Íslandi þá má segja að Laxá í Aðaldal sé okkar «Allta-á» og samsvarandi svæði væri þá Skjálfandaflóinn, sem Laxá í Aðaldal rennur í. Við Íslendingar, tókum mið af mistökum Norðmanna við skipulagningu okkar á laxeldi í sjókvíum og setningu laga um laxeldi. Þannig er einungis leyfilegt að sækja um eldisleyfi á Vestfjörðum, sunnanverðum Austfjörðum og inni á Eyjafirði. Þetta var gert til að komast hjá svona vandamálum sem þarna er vitnað í. Það verður aldrei neitt laxeldi á Skjálfandaflóa eða öðrum búsvæðum villtra laxa á Íslandi eins og er víða í Noregi. Strokulaxar úr eldiskvíum fara venjulega að lokum í þá á, eða þær ár, sem eru næstar slysastaðnum, með örfáum undantekningum.

Dæmi frá Íslandi
Það sluppu laxar úr sláturkví Fjarðalax haustið 2013 í Patreksfirði og sumarið efrir veiddust 300 – 400 eldislaxar, allir inni í botni Patreksfjarðar þar sem áin rennur í fjörðinn. Það veiddist enginn lax af þessum eldisstofni, svo vitað sé, utan Patreksfjarðar, þrátt fyrir viðvarandi eftirlit undir stjórn Fiskistofu. Ef þessi slysaslepping hefði gerst á Skjálfandaflóa þá hefðu þessir laxar farið upp í Laxá í Aðaldal. Þetta er stóri munurinn á norsku laxeldi í sjókvíum og íslensku laxeldi.

Guðmundur Valur Stefánsson, Cand Scient i sjávar- og fiskalíffræði

Íbúaþróunin á sunnanverðum Vestfjörðum snerist við með tilkomu fiskeldis

Íbúaþróunin á sunnanverðum Vestfjörðum snerist við með tilkomu fiskeldis

Jákvæð áhrif af uppbyggingunni í fiskeldi á sunnanverðum Vestfjörðum hafa komið glögglega í ljós. Í stað stöðugrar áralangrar fólksfækkunar hefur íbúum fjölgað síðustu árin í kjölfar þeirrar miklu uppbyggingar í fiskeldi sem orðið hefur í Vesturbyggð og á Tálknafirði. Á sama tíma hefur verið fólksfækkun annars staðar á Vestfjörðum, þar sem ekki nýtur fiskeldisuppbyggingar; ennþá.

Þetta kemur fram í skýrslu Byggðastofnunar Atvinnutekjur 2008 – 2015 eftir atvinnugreinum og svæðum, sem út kom 19. desember sl.

Frá árinu 1994 til 2011 fækkaði íbúum á Bíldudal um tæp 45%, á Patreksfirði um tæp 27% en minnst á Tálknafirði um tæp 17%. Á sama tíma fækkaði íbúum hægar á norðanverðum Vestfjörðum, td. um 16% á Ísafirði. Þetta kemur fram í samantekt Byggðastofnunar.

Nú hefur þetta snúist við. Á árunum 2008 til 2015 fjölgaði íbúum í Vesturbyggð um 9%, en íbúum í Ísafjarðarbæ fækkaði um 8,9%. Alls fækkaði á Vestfjörðum um 4,9%. Þessi viðsnúningur á sunnanverðum Vestfjörðum  á sér stað vegna uppbyggingarinnar í fiskeldi.

Ljóst má vera að án tilkomu fiskeldisins, hefði íbúaþróunin á Vestfjörðum í heild orðið  enn neikvæðari en raunin varð. Þannig má sjá að fyrir daga fiskeldisins fækkaði íbúm hvað mest á sunnanverðum Vestfjörðum. Því má ætla að ef fiskeldið hefði ekki komið til, hefði íbúum á sunnanverðum Vestfjörðum fækkað amk. hlutfallslega jafn mikið og og raunin varð tam. í Ísafjarðarbæ. Þannig er líklegt, miðað við þróunina fram að fiskeldisuppbyggingunni, hefði á sunnanverðum Vestfjörðum orðið um 10% fækkun. En raunin – þökk sé fiskeldinu – varð nær 10% fjölgun á svæðinu.

Sjá nánar: file:///C:/Users/g/AppData/Local/Microsoft/Windows/INetCache/IE/5P3PNGEL/atvinnutekjur_2008-2015.pdf

Vestfirðir: Atvinnutekjur  í fiskeldi jukust um nær 600%

Vestfirðir: Atvinnutekjur í fiskeldi jukust um nær 600%

Langmesta aukning atvinnutekna á Vestfjörðum var í fiskeldi, sem margfaldaðist á árunum 2008 til 2015. Atvinnutekjur í greininni jukust um 350 milljónir króna, eða um 591 prósent. Þetta kemur fram í skýrslu Byggðastofnunar Atvinnutekjur 2008 til 2015 eftir atvinnugreinum og svæðum.
Heildaratvinnutekjur í fiskeldi á Vestfjörðum nema um hálfum milljarði króna, eða sem svarar fjórðungi atvinnutekna í atvinnugreininni í landinu í heild. Ætla má að útsvarstekjur sveitarfélaganna í landsfjórðungnum hafi því numið nálægt 75 milljónum króna árið 2015. Þetta er hrein viðbót við atvinnutekjurnar á Vestfjörðum og fyrir sveitarfélögin, sem einnig njóta auðvitað einnig annarra tekna svo sem vegna aflagjalda og tekna vegna afleiddra starfa í tengslum við uppbyggingu fiskeldisins.
Uppbyggingin hefur orðið mest og hröðust á sunnanverðum Vestfjörðum. Atvinnutekjur vegna fiskeldisins eru að 80 prósentum utan Ísafjarðarbæjar. En þess er að vænta að þetta muni breytast á næstu árum vegna áforma um fiskeldi í Ísafjarðardjúpi. Þar með verða áhrifin á norðanverðum Vestfjörðum svipuð og við erum þegar farin að sjá á sunnanverðum Vestfjörðum.

Áskoranir fiskeldisins felast í umhverfisspurningunum

Áskoranir fiskeldisins felast í umhverfisspurningunum

„Áskoranir laxeldisins felast sérstaklega í þeim umhverfisspurningum sem verið hafa í umræðunni. Ég fyrir mína parta og fiskeldismenn allir, tek þær spurningar mjög alvarlega. Það eru hagsmunir fiskeldisins að standa að uppbyggingunni af mikilli varúð“, segir Einar Kristinn Guðfinnsson formaður stjórnar Landssambands fiskeldisstöðva í viðtali við Fréttatímann, laugardaginn 21. Janúar sl.

Hversu stórt verður fiskeldið?
Í viðtalinu er hann spurður um framtíðarvöxtinn í fiskeldi hér á landi: „ Ég hef forðast að nefna einhverja eina tölu um framleiðsluna. Áður en farið er að taka ákvörðun um laxeldið þarf að liggja fyrir mat Hafrannsóknarstofnunarinnar á burðarþoli þeirra fjarða sem um gæti verið að ræða og þetta mat liggur ekki fyrir að öllu leyti. Síðan náttúrulega markast þetta af markaðsaðstæðum og möguleikum fyrirtækjanna til að byggja sig upp“, segir Einar.

Uppbyggingin verður á landssvæðum sem hafa staðið höllum fæti
Blaðið víkur einnig að áhrifum uppbyggingar í fiskeldi á byggðirnar í landinu. Um það segir Einar:
„Þarna getur verið um að ræða öfluga atvinnugrein sem getur búið til viðbótarstörf fyrir þjóðarbúið, störf og afleidd störf. Það sem við sjáum, sem er áhugavert, er að þessi uppbygging mun fyrirsjáanlega verða á landsvæðum sem staðið hafa höllum fæti í byggðarlegu tilliti og vísbendingarnar sem við höfum nú þegar fengið frá sunnanverðum Vestfjörðum sanna það og eru í samræmi við þá reynslu sem Norðmenn hafa, jafnvel þó þeir framleiði auðvitað margfalt magn miðað við það sem við munum framleiða. Reynsla Norðmanna segir okkur nákvæmlega þetta“.

Sér samfélagsbreytingarnar út um gluggann sinn

Sér samfélagsbreytingarnar út um gluggann sinn

Víkingur Gunnarsson framkvæmdastjóri Arnarlax á Bíldudal segir að samfélagslegu áhrifin af laxeldinu séu nú þegar orðin talsverð á sunnanverðum Vestfjörðum. 110 starfsmenn vinna hjá Arnarlaxi á Bíldudal, Tálknafirði og Patreksfirði.

Þetta kemur fram í viðtali við Víking í Fréttatímanum sl. laugardag, 21. janúar.

Fjölgun íbúa, hærra húsnæðisverð, auknar tekjur sveitarfélaga
Hann segist ekki þurfa að gera annað en að líta út um gluggann á skrifstofunni sinni. „Á þessum stöðum þar sem er fiskeldi í gangi, bæði í þorpum hér á Íslandi og annars staðar, er fjölgin á barnafólki, það er fjölgun í barnaskólunum og svo framvegis. Á Bíldudal og Patreksfirði er þetta augljóst: Fjölgun íbúa, hærra húsnæðisverð, tekjur sveitarfélagsins hafa aukist.
Ef ég horfi hérna út um gluggann minn sé ég flutningabíla sem eru í eigu nýst fyrirtækis sem ungur maður stofnaði hér til að leyra lax úr bænum. Þetta skapar líka afleidd störf því fyrirtæki verða til sem vinna fyrir laxeldisfyrirtækin. Þetta eru bara jákvæð áhrif sem ég get séð út um gluggann. Það er verið að lesta bílana með laxi og svo verður laxinn bara keyrður burtu í kvöld“.
Víkingur segir að auk þess sé miklu meiri trú á samfélaginu á sunnanverðum Vestfjörðum en fyrir nokkrum árum. „Þetta er svæði sem búið var að afskrifa.“

Skapar kvenna og karlastörf
Aðspurður hvað honum finnst um byggðarökin fyrir mikilvægi laxeldis segir hann að á endanum snúist þetta bara um það hvort laxeldið gangi vel eða ekki, en ekki hvar það sé stundað.
„Ég held að við þurfum aðeins að taka umræðuna um laxeldið á vitrænt stig. Það gengur vel að reka þessi fyrirtæki; fjárfestar eru ekki að leggja peninga í laxeldið út af byggðasjónarmiðum og til að hafa atvinnu úti á landi. Þetta skapar störf, þetta skapar fjölbreytt störf og þetta skapar störf sem krefjast alls kyns menntunr. Og er eitt í þessu sem er afar skemmtilegt: Þetta skapar bæði karla og kvennastörf“.
Aðspurður um hvað hann telji raunhæft að hægt sé að framleiða mikið af laxi á Íslandi segist hann ekki við hæfi að nefna tölur. „Ég vil ekkert vera að blása það út sem hægt er að gera í laxeldi á Íslandi. Það er fullt af leyfum sem verið er að sækja um en það er ekki víst að það verði allt að veruleika. Hafrannsóknarstofnun á eftir að greina burðarþol fjarða og það þarf að vinna þetta með eftirlitsstofnunum“.
Arnarlax stefnir á 30 til 40 þúsund tonna framleiðslu á eldislaxi, þar með 10 úsund tonn í Ísafjarðardjúpi sem og framleiðsluaukningu í Arnarfirði og á sunnanverðum Vestfjörðum.

Villandi málflutningur um laxeldi – grein eftir Guðmund Val Stefánsson

Guðmundur Valur

Villandi málflutningur um laxeldi

Vísindamenn sérhæfa sig gjarnan í rannsóknum á alls konar hlutum og fyrirbærum og fjármagna ríkissjóðir landa oftast laun þeirra í gegnum sérstaka sjóði sem stofnaðir eru í þeim tilgangi. Rannsóknarfé fer að stórum hluta í verkefni sem lúta að því að komast hjá eða afstýra vandamálum, m.a. á umhverfissviði. Því miður er raunin sú að vísindmenn válegra tíðinda fá oftast mestan part fjármagns úr rannsóknarsjóðunum. Í þeim tilvikum er það beinlínis hagsmunamál þeirra að draga upp dökka mynd af viðfangsefnunum. Mörg hver tengjast atvinnuvegum þar sem mikið fjármagn er í umferð og mikið í húfi.

Í ákveðnum tilvikum sjá hagsmunahópar sér hag af ástundun villandi málflutnings sem byggjast á „kenningum“ þessa hóps vísindamanna fremur en viðurkenndum niðurstöðum í þeim tilgangi að skaða viðkomandi atvinnugrein. Sum viðfangsefni vísindamanna eru þess eðlis að allir vísindamenn eru sammála um eðli þess og umfang. Í öðrum greinir vísindamenn á um viðfangsefnið þar sem annar hópurunn telur hættu á ferðum á meðan hinn er því ósammála. Þá er yfirleitt um að ræða rökstuddar og rannsakaðar kenningar þar sem vísindamennirnir komast að mismunandi niðurstöðu og skýringum á eðli viðfangsefnisins.

Laxeldi gott dæmi

Laxeldi er ágætt dæmi um viðfangsefni þar sem vísindamenn greinir á um fjölmargar niðurstöður. Undirritaður hefur fylgst með þróun atvinnugreinarinnar allt frá því að hún fór að myndast upp úr 1960 í suðvestur-Noregi og fram á þennan dag. Í stuttu máli er aðeins eitt umtalsvert vandamál í norsku laxeldi sem allir vísindamenn eru sammála um að sé til staðar. Það er lúsin. Miklar framfarir hafa átt sér stað sl. ár til að stemma stigu við henni og er útlit fyrir enn meiri árangur á því sviði. Lúsasmit berst sjaldnast milli fjarða, hvað þá milli landshluta. Af því leiðir að vandamálið er hverfandi á Íslandi. Hvað varðar t.d. áhrif stokueldislaxa á villta stofna greinir vísindamenn á um afleiðingar.

Lífrænn úrgangur

Laxeldi er einnig gott dæmi um atvinnuveg sem veltir gríðarlegum fjármunum. Greinin er mikilvægt hagsmunamál í Noregi og á Íslandi, sérstaklega í strandbyggðunum, og er því brýnt að laxeldið sé sjálfbært og þróist í sátt við umhverfið. En greinin er jafnframt viðkvæm og næm fyrir áhlaupi hagsmuna- og öfgahópa. Fyrir vísindamenn er laxeldið vænleg tekjulind enda hafa fjölmargar fullyrðingar birst hér á landi og erlendis sem eiga ekki við nein rök að styðjast, en skapa atvinnu.

Til dæmis hefur verið fullyrt að ein fiskeldisstöð með sjókvíar mengi  álíka mikið og borg á borð við Reykjavík eða Osló. Orðið „mengun“ er mikið notað af aðilum sem stunda villandi málflutning vegna þess hversu neikvætt það er í huga fólks. Það er því vænlegt til að vekja neikvæð viðbrögð. Í tilfelli laxeldis á Íslandi er „mengunin“ í raun „lífrænn áburður“ sem hefur jákvæða merkingu. Sjaldnast er því talað um lífrænan áburð af andstæðingum eldisins. Berum aðeins saman „mengun“ frá sjókvíum við mengun frá Reykjavíkurborg. Hversu margar uppþvottavélar og tauþvottavélar eru í kvíunum og hversu mikinn klósettpappír, sápu og allskonar önnur efni nota laxarnir? Augljóslega er þetta fáránlegur samanburður sem tekur engu tali. Nær væri að bera saman lífrænan úrgang frá kvíum við lífrænan úrgang frá t.d. kúabúi. Fjóshaugurinn mengar jörðina sem hann liggur á, en hún er það lítil að flatarmáli að það er ekki talið vandamál. Þegar bóndinn dreifir mykjunni á túnið breytist mengunin í lífrænan áburð sem veldur aukinni sprettu af hollu og vítamínríku grasi. Sama má segja um laxinn, hann kúkar og pissar eins og aðrar skepnur og eini munurinn í þessum samanburði er sá að mykjudreifarinn í laxeldinu er hafstraumurinn sem dreifir þessum lífræna áburði út í umhverfið sem notar hann til að framleiða holla fæðu fyrir lífríkið í viðkomandi firði og jafnvel víðar. Það verður enginn mykjuhaugur undir kvíunum því burðarþolsmatið segir til um hversu miklum úrgangi hafstraumurinn getur dreift og við það mat takmarkast leyfileg framleiðsla.

Genamengun

Genamengun er annað dæmi sem ákveðnir vísindamenn nota þegar rætt er um hugsanlegar afleiðingar af erfðablöndun eldislaxa og villtra. Þá er fullyrt að afkvæmi laxa sem eiga forfeður frá Noregi og laxa sem eiga íslenska forfeður séu genamengaðir. Á sama hátt eru þá Íslendingar genamengaðir sem eiga erlenda forfeður. Norskur lax og íslenskur lax eru sama tegund, (Salmo salar) og Norðmenn og Íslendingar eru báðir sama tegund (Homo sapiens). Það er óeðlilegt að búin séu til hugtök sem gilda bara yfir eina tegund dýra en ekki aðrar. En það hentar sumum hagsmunahópum til að villa um fyrir fólki.

Ólíku saman að jafna

Annað dæmi um villandi málflutning er þegar sagt er að norski laxastofninn muni stórskaða íslenska laxastofninn á sama hátt og minkurinn gerði þegar hann slapp úr eldishúsum til skaða fyrir íslenska vistkerfið. Munurinn er hins vegar sá að minkurinn (Mustela vison) var ekki til í vistkerfinu hér áður en minkabúin hófu rekstur. Laxinn (Salmo salar) er hins vegar hluti íslenska vatnavistkerfisins. Minkurinn er nýbúi á Íslandi en laxinn ekki og þess vegna um óhæfan samanburð að ræða.

Einnig er fullyrt að reynslan frá Noregi sýni að eldislaxar sleppi reglulega úr kvíum og fari í laxveiðiár. Fundist hafi mikið magn eldislax í þekktum laxveiðiám og hið sama muni gerast á Íslandi. Þetta er einnig villandi málflutningur vegna þess að norska laxeldið hófst beinlínis við ósa helstu laxveiðiánna og enginn hafði neitt við það að athuga fyrstu 20 – 30 árin. Í Noregi fer enn fram eldisframleiðsla nálægt helstu búsvæðum villtra laxastofna. Þessu er þveröfugt farið á Íslandi þar sem hér er beinlínis bannað að ala lax í sjókvíum nálægt náttúrulegum villtum laxastofnum. Þess vegna er aðeins heimilt að ala lax í kvíum á Vestfjörðum, í Eyjafirði og á sunnanverðum Austfjörðum. Yfirfærsla á aðstæðum í Noregi til Íslands er því mjög villandi.

Málsóknarfélag

Fólk myndar sér skoðanir út frá umræðunni og ýmsir eru á móti sjókvíaeldi á laxi á Íslandi. Nú hefur hópur hagsmunaaðila stofnað málssóknarfélag sem ætlar að krefjast þess fyrir dómi að starfsleyfi Arnarlax verði ógilt. Þetta er árás á atvinnugreinina í heild og hefði, gangi það eftir, ófyrirsjáanlegar afleiðingar í för með sér fyrir alla þá sem byggja lífsafkomu sína á greininni, einstaklinga, fyrirtæki og sveitarfélög sem barist hafa í bökkum. Verði sú raunin munu þeir vinna sem stunda villandi málflutning og rökleysu í áróðursskyni í þágu eigin sérhagsmuna.

 

Guðmundur Valur Stefánsson, Cand scient í sjávar- og fiskalíffræði.

Þurfum að skoða möguleika þess að byggja upp öflugt fiskeldi

Þurfum að skoða möguleika þess að byggja upp öflugt fiskeldi

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sjávarútvegs og landbúnaðarráðherra segir aðspurð um afstöðu sína til laxeldis, að skoða þurfi hvaða möguleikar séu fyrir hendi til að byggja upp öfluga atvinnugrein án þess að ógna lífríkinu.
Þetta kemur fram í viðtali við ráðherrann í Fréttatímanumí dag. Þorgerður Katrín leggur áherslu á að umhverfisþátturinn sé í hávegum hafður. Jafnframt hvetur hún til þess að mótuð sé stefna til framtíðar um fiskeldi og lýsir vilja til þess að skapa um það breiða sátt, þegar hún segir: „Þetta er eitt af því sem ég myndi leita til annarra stjórnmálaflokka með“, segir hún.
Þá segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sjávarútvegsráðherra í viðtalinu við Fréttatímann:
„Við erum í þeirri stöðu að geta gert þetta með öðrum hætti en Norðmenn. Norðmenn hafa komið með reglur um laxeldið, en þeir hafa gert það eftir á, eftir að þeir hafa orðið fyrir tjóni. Við erum ennþá í þeirri stöðu að geta mótað stefnu á fyrstu stigum og áður en tjónið verður. Þetta er eitt af þessum knýjandi verkefnum sem við stöndum frammi fyrir“.
Af viðtalinu við Þorgerði Katrínu má augljóslega sjá að hún vill að vel sé staðið að uppbyggingu hinnar mikilvægu atvinnugreinar, fiskeldinu. Það er fagnaðarefni. Í því skyni var settur á laggirnar starfshópur um stefnumótun fyrir fiskeldið. Á heimasíðu sjávarútvegs og landbúnaðarráðuneytisins er gerð grein fyrir markmiðum vinnu hans með þessum hætti: „ Fiskeldi er ört vaxandi atvinnugrein og mikilvægt er að skilyrði og umgjörð um greinina séu eins og best verður á kosið og í sem mestri sátt við umhverfið. Í því augnamiði hefur verið skipaður starfshópur sem skal vinna við heildar stefnumótun fyrir fiskeldi á Íslandi.“

Atvinnutekjur í fiskeldi þrefaldast á átta árum

Atvinnutekjur í fiskeldi þrefaldast á átta árum

Atvinnutekjur í fiskeldi hafa nærfellt þrefaldast á átta árum. Voru 700 milljónir árið 2008 en urðu rífir tveir milljarðar á árinu 2015. Þetta kemur fram í úttekt Byggðastofnunar á atvinnutekjum eftir landsvæðum og atvinnugreinum fyrir árin 2008 til 2015. Ætla má að útsvarstekjur sveitarfélaganna af fiskeldi hafi því orðið um 300 milljónir árið 2015, en voru um 100 milljónir árið 2008. 75% atvinnuteknanna runnu til fólks utan höfuðborgarsvæðisins og þar með fara þrjár af hverjum fjórum krónum sem greiddar eru í formi útsvars til sveitarfélaga á landsbyggðinni. Þar voru Suðurnesin og Vestfirðir stærst, en Norðurland eystra og Suðurland komu þar á eftir.
Í greinargerð Byggðastofnunar um þessi mál segir meðal annars:
„Mikill hlutfallslegur vöxtur var á Vestfjörðum og Austurland sem rekja má til þess að það eru þau svæði þar sem heimilt og mögulegt er að stunda sjókvíaeldi10. Einnig var verulegur vöxtur á Suðurlandi, Suðurnesjum og á höfuðborgarsvæðinu sem líklega má rekja til landeldisstöðva á svæðinu.11
Stöðugur vöxtur hefur verið í fiskeldi undanfarin ár og gera áætlanir fyrirtækja í greininni ráð fyrir að hann haldi áfram. Gert er ráð fyrir því að heildarslátrun af laxfiskum á árinu 2016 verði 15.000 tonn. Áætlanir gera ráð fyrir að á árinu 2020 verði sláturmagnið komið í 40.000 tonn12. Fyrirtæki í greininni hafa verið að útvega sér starfsleyfi, rækta seiði og auka eldismassa í kvíum. Þau sem lengst eru komin hafa hafið nokkra slátrun.
Samkvæmt upplýsingum frá Samtökum fiskeldisstöðva telja þau að á árinu 2016 séu bein störf í fiskeldi orðin 360 og fari fjölgandi á móti 40 störfum árið 2009. Að auki telja samtökin að tengd og afleidd störf séu um 200.13 Á myndinni til hægri má sjá aukningu atvinnutekna eftir landshlutum í milljónum kr.“
Sjá skýrslu Byggðastofnunar: http://www.byggdastofnun.is/is/frettir/category/1/atvinnutekjur-2008-2015-eftir-atvinnugreinum-og-svaedum

Síða 21 af 25« Fyrsta...10...1920212223...Síðasta »