Staðreyndir um fiskeldi á Íslandi

Landssamband fiskeldisstöðva

Landssamband fiskeldisstöðva (LF) eru hagsmunasamtök framleiðenda á eldisfiski hér á landi. Aðild að LF eiga 23 eldisfyrirtæki auk 10 þjónustu- og stoðfyrirtækja atvinnugreinarinnar. Fyrirtækin framleiða seiði, lax, silung, bleikju, senegalflúru og hrogn. Megninmarkmið Landssambands fiskeldisstöðva er að gæta hagsmuna atvinnugreinarinnar og vera opinber málsvari hennar. Landssambandið gætir hagsmuna aðildarfélaganna m.a. með mörkun sameiginlegrar framtíðarstefnu, öflun og greiningu á gögnum sem varða greinina og með fræðslu um fiskeldi og mikilvægi þess fyrir þjóðarbúið.

 

Framleiðslan 2016

Á árinu 2016 verður alls slátrað um 15.000 tonnum af eldisfiski sem er aukning um 80% frá fyrra ári. Þetta er mesta magn frá upphafi fiskeldis hér á landi. Fyrra met er frá árinu 2006 þegar slátrað var um tíu þúsund tonnum. Mest er framleitt af laxi, alls um 8.000 tonn en bleikjan kemur þar á eftir með 4.000 tonn. Öll framleiðsla fiskeldisins fer fram á landsbyggðinni. Framundan er mikill vöxtur í atvinnugreinni og ljóst að framleitt magn á Íslandi verður um 40 þúsund tonn á ári árið 2020. Samkvæmt því verður fiskeldið umfangsmeiri atvinnugrein en landbúnaður innan tveggja til þriggja ára.

 

Fimmtíu milljónir máltíða

Framleiðsla fiskeldisfyrirtækjanna á þessu ári samsvarar um 50 milljónum máltíða. Með áframhaldandi vexti og miðað við það seiðamagn sem nú er alið mun framleiðslan fara fram úr innlendri kjötframleiðslu þegar á árinu 2017. Samkvæmt Matvælastofnun Sameinuðu Þjóðanna (FAO) mun heimsbyggðin þurfa að tvöfalda matvælaframleiðslu sína fyrir árið 2050 til að mæta mannfjöldaaukningu jarðarinnar en nú þegar koma meira en 50% af framleiddum fiskafurðum í heiminum frá fiskeldi.

 

Alþjóðlegar gæðavottanir

Íslensku fiskeldisfyrirtækin framleiða eftirsóttar afurðir samkvæmt ströngustu umhverfiskröfum fyrir erlenda markaði sem greiða hátt verð fyrir gæðaafurðir. Sá árangur sem náðst hefur í þessum efnum hefur skilað flestum eldisfyrirtækjum eftirsóttum vottunum, þar á meðal IMO frá Whole Foods, Aquagap, GSI (Global Salmon Initiative), Global Gap, BAP (Best Aquaculture Practice), ASC (Aquaculture Stewardship Council) og fleirri virtar alþjóðlegum vottunum.

 

Helstu markaðir

Markaðir eldisfyrirtækjanna eru fjölbreyttir í takt við tegund framleiðslunnar. Þannig fer meginhluti laxaafurðanna á markaði Bandaríkjanna og Evrópu þar sem þær eru seldar í dýrum matvælaverslunum og á veitingastöðum. Hluti framleiðslunnar er seldur á innlendum markaði, til fiskbúða og veitingastaða og má geta þess að allur lax sem notaður er í sushi hér á landi kemur frá innlendum eldisfyrirtækjum. Stór hluti siliungs- og bleikjuafurða er seldur til Evrópulanda.   Að lokum má geta senegalflúrunnar en öll framleiðsla hennar er seld á mörkuðum í Bandaríkjunum og Evrópu og þá einkum Benelúxlöndunum.

Ársverk í fiskeldi

Ársverk í fiskeldi hér á landi eru nú um 560, sem skiptast í 360 bein störf í land- og sjókvíaeldi og 200 við afleidd þjónustustörf, svo sem við afurða- og fóðurflutninga, eftirlit og margt fleira. Beinum störfum við greinina hefur fjölgað um nær 20% frá árinu 2014. Þeim mun fjölga enn frekar á næstu árum í takt við aukna framleiðslu, einkum í sjókvíaeldi. Gert er ráð fyrir að í árslok verði bein störf í greininni í heild orðin um 400. Til samanburðar má geta þess að árið 2009 störfuðu um 40 manns við sjókvíaeldi.

 

Atvinnuuppbygging í brothættum byggðum

Fiskeldisfyrirtækin eiga stærstan þátt í fjölgun atvinnutækifæra á þéttbýlisstöðum sem staðið hafa höllum fæti vegna stöðugrar fólksfækkunar. Á  þeim stöðum þar sem fiskeldisfyrirtækin starfa hefur tekist að snúa þróuninni við. Nægir þar að nefna sunnanverða Vestfirði og Djúpavog.

 

Framlag til þjóðarbúsins

Fiskeldisfyrirtækin afla þjóðarbúinu umtalsverðs gjaldeyris þar sem allt að 90% afurðanna eru seld á erlendum mörkuðum. Árið 2015 skilaði sala afurða þjóðarbúinu um 8 milljörðum króna í gjaldeyri. Fyrir árslok 2016 má gera ráð fyrir að þessi tala verði á bilinu 13 til 15 milljarðar króna.

 

Fjölbreytt störf

Störf við fiskeldi krefjast fjölbreytts bakgrunns og reynslu. Fjölbreytnin hefur þann kost m.a. að greinin getur fullnægt þörfum bæði þeirra sem ekki hafa gengið langskólaveginn og þeirra sem það hafa gert. Þannig veitir fiskeldið t.d. þeim atvinnu sem starfa við slátrun og pökkun þar sem fiskvinnslumenntaðir starfsmenn fyrirtækjanna þjálfa óvana til þeirra vandasömu verka. Þá starfa einnig hjá fyrirtækjunum fiskeldisfræðingar, sjávarútvegsfræðingar, líffræðingar, skipstjórar, vélstjórar, sölu- og markaðsfræðingar auk iðnaðarmanna og viðskiptamenntaðra starfsmanna.

 

Afleidd þjónustustörf

Meðal fyrirtækja og stofnana sem þjóna fiskeldisfyrirtækjunum eru fóðurfyrirtæki, flutningafyrirtæki í lofti, láði og legi, netagerðir, verkfræðistofur, tæknifyrirtæki, vél- og blikksmiðjur, ráðgjafafyrirtæki af ýmsu tagi, sölu- og markaðsfyrirtæki, eftirlitsstofnanir, dýralæknar auk sérfræðinga í háskólasamfélaginu.

 

Í sátt við umhverfið

Íslensk stjórnvöld hafa skilgreint sjókvíaeldissvæði við Ísland með tilliti til hagsmuna villtra laxfiskastofna. Er þar um að ræða ábyrga afstöðu sem gerir fiskeldinu kleift að starfa í sátt við umhverfi sitt. Þá hafa verið innleiddir afar strangir búnaðarstaðlar á Íslandi til að undirstrika hversu alvarlega stjórnvöld taka umhverfismál í fiskeldi. Þær ströngu kröfur voru innleiddar í mikilli sátt við fiskeldisfyrirtækin enda eiga þau allt sitt undir því að svæðin þar sem eldið fer fram verði ekki fyrir óæskilegum áhrifum frá starfseminni heldur tryggi að þau haldist hrein og nýtanleg til framtíðar. Þess má geta að lokum að sjókvíaeldisfyrirtækin fylgja s.k. kynslóðaskiptu eldi sem felur í sér að kvíasvæðin eru hvíld í 7-9 mánuði eftir hverja slátrun. Á þeim tíma hreinsa hafstraumar svæðin af áhrifum eldisins.

Íslandsbleikja stækkar eldisstöðvar sínar í Öxarfirði og Grindavík

 

Heil bleikja mynd

Mikill uppgangur er hjá Íslandsbleikju, stærsta framleiðanda bleikju í heiminum. Verið er að stækka eldisstöðvar fyrirtækisins í Öxarfirði og Grindavík og heildarframleiðsla fyrirtækisins fer í tæp fimm þúsund tonn eftir breytingarnar.
Íslandsbleikja elur bæði lax og bleikju í þremur áframeldisstöðvum auk þess að reka eina klakstöð og þrjár seyðastöðvar en fyrirtækið er í eigu Samherja. Í eldisstöðinni í Öxarfirði standa nú yfir miklar framkvæmdir en að breytingum loknum stefnir stöðin á að einbeita sér eingöngu að laxeldi.
Arnar Freyr Jónsson, rekstrarstjóri Íslandsbleikju í Öxarfirði: Við erum að framleiða svona rúm þúsund tonn af laxi, svona 1.200 tonn kannski, og með þessari stækkun, þá förum við upp í 1.600 tonn á ári. Fyrsti áfangi er kominn af stað hérna, við ætlum að byggja fjögur ker sem eru um átta þúsund rúmmetrar samtals og erum þar af leiðandi að stækka stöðina um svona 40%.
Áframeldisstöð Íslandsbleikju í Grindavík er líka að stækka en þar er verið að stækka stöðuna um 65%. Mikil eftirspurn hefur verið eftir íslenskum laxi en stór hluti framleiðslu Íslandsbleikju fer til verslunarkeðjunnar Whole Food í Bandaríkjunum. Heildarframleiðsla fyrirtækisins er nú 3.600 tonn en verður nálægt fimm þúsund tonnum eftir breytingarnar í Grindavík og Öxarfirði.

Nýr fóðurprammi til Arnarlax

Arnarlax_prammi_drbatur_useÍ dag kom til Bíldudals nýr fóðurprammi fyrir Arnarlax. Hafist var handa strax við komuna að lesta prammann en hann tekur rúm 300 tonn af fóðri og verður þessi prammi staðsettur við Hringsdal í Arnarfirði. Dráttarbáturinn lagði strax af stað að ná í annan sem er alveg eins pramma sem býður við Hjaltlandseyjar en sá prammi verður í Tálknafirði og ætti að vera kominn um miðjan september. Er þessi fjárfesting uppá 240 milljónir íslenskra króna.  Frekari tækjavæðing íslenskra fiskeldisfyrirtækja sýnir þann metnað sem nú er í uppbyggingu greinarinnar á Íslandi.  Eigendur fyrirtækjanna leggja til tæki og búnað af bestu gerð þannig að uppbyggingin á Íslandi geti orðið sem öruggust.  Fóðurprammar eru frábær tæki sem auka öryggi bæði manna og fiska og tryggja jafna stöðuga fóðrun óháða veðri.  Það er afar ánægjulegt að sjá fagmennskuna sem einkennir nútíma fiskeldi á Íslandi, þökk sé aðkomu sterkra fjárfesta með mikla þekkingu og alþjóðlega reynslu úr greininni.

Arctic Fish fær viðbótar hluthafa og samstarfsaðila

Norska fiskeldisfyrirtækið NRS (Norwegian Royal Salmon) hefur keypt um helming hlutafjár í Arctic Fish.  Arctic Fish er með silungseldi í Dýrafirði og hyggst fara í laxeldi í Arnarfirði og Ísafjarðardjúpi.  Þá rekur fyrirtækið stóra seiðaeldisstöð í Tálknafirði.   Fréttatilkynning frá Arctic Fish vegna kaupa NRS birtist hér að neðan í heild sinni:

Fréttatilkynning:

Fiskeldisfyrirtækið Arctic Fish hefur í dag gengið frá sölu á hlutafé til nýs hluthafa og samstarfsaðila, Norway Royal Salmon (NRS). Upphaflegu hluthafar fyrirtækisins, Bremesco og Novo ehf. munu áfram vera hluthafar og NRS mun með aukningu á eigin fé eignast helming hlutafjár móti núverandi hluthöfum. Með þessari hlutafjáraukningu er grunnur lagður að framtíðarfjármögnun félagsins og áframhaldandi vexti starfsemi félagsins á Vestfjörðum. Markaðsdeild DNB bankans var ráðgefandi að þessu samkomulagi beggja aðila.
Arctic Fish hóf starfsemi sína í silungseldi undir nafni Dýrfisks í Dýrafirði árið 2011. Þar er fyrirtækið enn með meginstarfsemi sjóeldisins sem nú er rekið undir nafni Arctic Sea Farm. Verið er að byggja upp nýja og fullkomna seiðaeldisstöð hjá systurfélaginu Arctic Smolt í Tálknafirði og er móðurfélagið einnig að undirbúa frekari vöxt, m.a. í laxeldi, sem gert er ráð fyrir að verði meginsvið félagsins í framtíðinni. Fyrsta skrefið í laxeldi Arctic Fish hefur þegar verið stigið þegar fyrstu laxaseiðin voru alin í seiðaeldisstöð félagsins og sett út í Dýrafjörð þar sem þau verða framleidd í samræmi nýja ASC umhverfisvottun félagsins.
NRS var stofnað árið 1992 þegar 34 fiskeldisfyrirtæki sameinuðust um sölu og markaðsfyrirtæki fyrir eldislax og fleiri sameiginlega hagsmuni þessara smærri eldisframleiðanda. Árið 2006 hóf félagið laxeldi undir eigin nafni ásamt því að vera áfram í sölu og stuðningi við rekstur aðildafélaga NRS. Fyrirtækið var skráð í kauphöll Oslo Stock Exchange árið 2010.

NRS er eitt af leiðandi fiskeldisfyrirtækjum í Noregi með eigin laxeldisframleiðslu á síðasta ári upp á 28 þ. tonn og sölu af um 70 þ. tonnum af laxaafurðum gegnum dreifingarkerfi félagsins til yfir 50 landa. Uppsetning félagsins gegnum eigin starfsemi og samstarfsfélaga hefur leitt til uppbyggingar á starfsemi sem nær yfir alla þætti eldisins frá seiðaeldi, sjóeldi, vinnslu, sölu og dreifingu beint til viðskiptavina. Samvinna við Arctic Fish er liður í frekari uppbyggingu á starfsemi NRS og grunnurinn að frekari vexti félagsins. NRS er nú þegar með megin hluta síns eldis í Norður Noregi þar sem eldisaðstæður eru á margan hátt sambærilegar og á Vestfjörðum. Það er markmið hluthafa Arctic Fish og nýrra samstarfsaðila að skrá félagið á hlutabréfamarkað innan næstu fimm ára. „NRS lítur til Íslands sem áhugaverðs svæðis til uppbyggingar fiskeldis og í samstarfinu við Artic Fish mun NRS gegna mikilvægu hlutverki í að styðja undir frekari vöxt starfseminnar. Arctic Fish mun geta leitað til þeirrar þekkingar og reynslu sem er innan NRS til þess að byggja leiðandi fiskeldisfyrirtæki á Íslandi“, segir Charles Høstlund, framkvæmdastjóri NRS.
„Það eru möguleg samlegðaráhrif í öllum þáttum starfsemi samstarfsfélaganna NRS og Arctic Fish, frá seiðaeldi til fullunninna afurða. Að fá NRS sem hluthafa í Arctic Fish gerir tvennt að verkum, í fyrra lagi tryggir það fjármögnun félagsins, í seinna lagi mun eiga sér stað þekkingaryfirfærsla frá aðilum sem eru starfandi í fiskeldi á norðlægum slóðum. Markmið Arctic Fish og NRS er uppbygging á Íslandi í umhverfi sem gerir það kleift að vera í sjálfbæru og vistvænu fiskeldi“, segir Sigurður Pétursson framkvæmdastjóri Arctic Fish.

Fréttatilkynning frá Arctic Fish 24. ágúst 2016.
Frekari upplýsingar veitir Sigurður Pétursson, framkvæmdastjóri Arctic Fish, í síma 777 3123 og netfang: sp@afish.is og Shiran Þórisson, fjármálastjóri félagsins í síma 893 2617 og netfang: nst@afish.is

Fagmennska í sjókvíaeldinu

 

 

eyglo_þoka

Í Morgunblaðinu í gær er viðtal við Víking Gunnarsson hjá Arnarlax vegna komu vinnubáts til fyrirtækisins.  Þá eru þrír nýir fóðurprammar á leið til fyrirtækisins.  Ljóst er að auknum umsvifum í sjókvíaeldinu fylgir aukin fagmennska, ekki síst með erlendri fjárfestingu.  Nútíma sjókvíaeldi á lítið skylt við kotbúskap fyrri tíma og allur búnaður verður að vera af bestu og öflugustu gerð.  Það er sérlega jákvætt fyrir íslenskt atvinnulíf að stjórnvöld á Íslandi hafi sett upp regluverk sem tryggir að fyrirtækin sem fyrir uppbyggingunni standa starfa eingöngu eftir ströngustu viðmiðum og nota besta mögulega búnað þannig að öryggi stöðvanna og umhverfi þeirra sé hámarkað.  Þannig er stuðlað að því að uppbygging atvinnugreinarinnar sé langtímaverkefni sem styður við atvinnulífið á landsbyggðinni með fjölbreytileika sínum.   Uppbyggingin á Vestfjörðum og Austfjörðum ber þessu vitni.

Viðtalið við Víking í Morgunblaðinu má lesa hér.

Síða 5 af 7« Fyrsta...34567