BRÉF FRÁ KAFARA TIL TÓMASAR KNÚTSSONAR VARÐANDI SJÓKVÍAELDI Á ÍSLANDI Í DAG

BRÉF FRÁ KAFARA TIL TÓMASAR KNÚTSSONAR VARÐANDI SJÓKVÍAELDI Á ÍSLANDI Í DAG

„Í dag ber öllum fyrirtækjum á Íslandi að nota aðeins vottaðan fiskeldisbúnað samkvæmt kröfuharðasta búnaðarstaðli sem þekkist í heiminum í dag (NS 9415). Þar eru bæði búnaður, kröfur og verklag allt annað Tómas, en við þekktum hér frá fyrri tíð. Einnig hefur orðið mikil framþróun í tækni til þess að dreifa fóðri sem og fylgjast með því að hámarka fóðurnýtingu enda er það dýrasti hluti fiskeldisins. Þessi myndavélatækni og búnaður var ekki til staðar á síðustu öld og var helsta ástæða þess að hætta myndaðist á uppsöfnun fóðurs í botnlagi við sjókvíarnar. Samanburður á búnaði frá fyrri tíð og þess sem notaður er í dag er algjörlega óraunhæfur og ég átta mig á því Tómas, að þú hefur ekki endilega verið að fylgjast með framþróun í þessum málum enda hafa líka mestu framfarirnar átt sér stað síðasta áratuginn.“

Þannig er kemst Kjartan Jakob Hauksson kafari að orði í grein sem birtist á Vísi, visir.is. Í greininni svarar Kjartan Tómasi Knútssyni, sem skrifað hafði um sjókvíaeldi, út frá reynslu sinni fyrir 30 árum. Kjartan bendir á að vegna þeirra framfara sem ma  hafa orðið á öllum búnaði, auknum kröfum til eldisfyrirtækjanna, framfara við dreifingu á fóðri, fóðurnýtingu, eftirliti með sjávarbotninum og  með nýrri myndavélatækni, sé „samanburður á búnaði frá fyrri tíð og þess sem notaður er í dag algjörlega óraunhæfur“.

Hér að neðan fer greinin í heild sinni

Ég fagna áhuga þínum á málefninu en verð að benda á að sá búnaður sem notaður var hér á árum áður og þér er tíðrætt um, stenst á engan hátt samanburð við þær fiskeldiskvíar sem notaðar eru í dag.“

Kæri Tómas,

Þú sagðist knúinn til að setja á blað lífsreynslu þína varðandi köfun við sjókvíaeldi fyrir um 30 árum síðan og er það gott og vel en nú knýrð þú mig til að gera slíkt hið sama.

Ég fagna áhuga þínum á málefninu en verð að benda á að sá búnaður sem notaður var hér á árum áður og þér er tíðrætt um, stenst á engan hátt samanburð við þær fiskeldiskvíar sem notaðar eru í dag. Þar tala ég af reynslu því ég þekkti og vann við kvíarnar sem þú ræðir um og notaðar voru hér á árum áður og vinn einnig við þær sem notaðar eru í dag.

Síðustu ár hef ég unnið við uppsetningu, eftirlit og viðhald á fiskeldiskvíum og tengdum búnaði á Vestfjörðum og sé um köfunarþjónustu fyrir öll fiskeldisfyrirtækin á því svæði.

Í dag ber öllum fyrirtækjum á Íslandi að nota aðeins vottaðan fiskeldisbúnað samkvæmt kröfuharðasta búnaðarstaðli sem þekkist í heiminum í dag (NS 9415). Þar eru bæði búnaður, kröfur og verklag allt annað Tómas, en við þekktum hér frá fyrri tíð. Einnig hefur orðið mikil framþróun í tækni til þess að dreifa fóðri sem og fylgjast með því að hámarka fóðurnýtingu enda er það dýrasti hluti fiskeldisins. Þessi myndavélatækni og búnaður var ekki til staðar á síðustu öld og var helsta ástæða þess að hætta myndaðist á uppsöfnun fóðurs í botnlagi við sjókvíarnar. Samanburður á búnaði frá fyrri tíð og þess sem notaður er í dag er algjörlega óraunhæfur og ég átta mig á því Tómas, að þú hefur ekki endilega verið að fylgjast með framþróun í þessum málum enda hafa líka mestu framfarirnar átt sér stað síðasta áratuginn.

Eftirlit með sjávarbotninum undir og við sjókvíarnar er einnig í öðrum og betri farvegi en var hér á árum áður. Að setja stikur í sjávarbotninn eins og þú nefndir (hef gert það líka) er ekki látið nægja lengur enda frumstæð aðferð og skilar takmörkuðum árangri. Í dag er reglulega fylgst með lífríki á sjávarbotninum undir og við kvíarnar af okkar færasta vísindafólki sem stöðugt metur ástand alls lífríkis þar og það er lögfest að slík umhverfisvöktun þarf að eiga sér stað samhliða fiskeldinu. Ef þessir vísindamenn sjá einhver teikn á lofti um að lífríki sé ógnað þá þurfa fiskeldisfyrirtækin að draga úr eða hætta eldi á viðkomandi stað.

Að eiga sameiginlegt áhugamál er til þess fallið að menn skilja betur hvorn annan þegar áhugamálið ber á góma. Það ættum við að færa okkur í nyt því ég deili með þér ástríðu fyrir köfun, lífríki sjávar og sjávarbotns. Sjávarbotninn er gólfið á skrifstofunni okkar og því teljum við okkur hafa þar eitthvert vit á og ekki bara það heldur viljum við halda því hreinu. Starf þitt í að leiða Bláa Herinn er frábært og hefur vakið okkur mörg til umhugsunar og hvatt okkur í að standa betur að umgengni við okkar bláu akra.

Í allri einlægni þá fengist ég ekki til að starfa fyrir fiskeldisfyrirtæki ef ég hefði vissu fyrir því að þau væru að valda óafturkræfum skaða á lífríki sjávar. Þessu tengt þá er ég stoltur af og langar til að deila því með þér að ég hef varið miklum tíma og fjármunum í að innleiða umhverfisvottun samkvæmt ströngustu kröfum umhverfisstaðalsins ISO 14001 í minn rekstur sem snýr að þjónustu við fiskeldi. Þar með urðum við fyrsta fyrirtæki landsins í þessum geira til að ná þeim metnaðarfulla áfanga.

Það gerði ég ekki í hagnaðarskyni heldur af ástríðu tengdri lífríki sjávar sem þú þekkir best sjálfur.

Vil að endingu bjóða þér hingað til Vestfjarða þar sem þú getur horft yfir öxl stjórnanda fjarstýrðs kafbáts sem fyrirtæki mitt, Sjótækni er með og búinn er fullkomnum mælitækjum og myndavél til að skoða lífríki sjávarbotnsins eða þá að þú getur stjórnað kafbátnum sjálfur og skoðar það sem þú vilt helst þar sem ég veit að þú hefðir gaman af því.

Þér er frjálst að skoða hvað sem er hvort sem það er hjá Arnarlaxi eða Arctic Fish en ef ég má koma með uppástungu um stað sem ég vil að þú skoðir vel þá er það sjávarbotninn undir elsta sjókvíaeldissvæði Arnarlax sem er út af Haganesi í Arnarfirði. Veit það gleður okkur báða það sem þar er að sjá því þar er fjölbreytt lífríki allt frá fiskum niður í smæstu lífverur.

Hafðu samband og við erum ætíð tilbúin að taka á móti þér og í lok dags getum við fengið að gæða okkur á umhverfisvænstu matvælaframleiðslu heims með laxi úr sjóeldi og ég kokkað fyrir þig uppáhalds réttinn minn.

Með vinsemd og virðingu,
Kjartan Jakob Hauksson, kafari.

Rekstrartekjur í fiskeldi hafa rúmlega tvöfaldast frá árinu 2015

Rekstrartekjur í fiskeldi hafa rúmlega tvöfaldast frá árinu 2015

Rekstrartekjur fyrirtækja í fiskeldi jukust um 34% á árinu 2017, en þær jukust einnig mikið árið áður. Rekstrartekjur í fiskeldi hafa  rúmlega tvöfaldast frá árinu 2015. Viðsnúningur hefur því orðið í greininni en hagnaður fyrir fjármagnsliði jókst um rúmlega 2,6 milljarða frá árinu áður og var 900 milljónir en tapið nam 1,7 milljörðum árið áður. Eigið fé hefur aukist um 28% frá fyrra ári, var 22 milljarðar í fyrra, og eiginfjárhlutfall  yfir 50%.
Þetta kemur fram í úttekt Hagstofunnar á viðskiptahagkerfinu árið 2017. Í viðskiptahagkerfinu er allur fyrirtækjarekstur á Íslandi fyrir utan lyfjaframleiðslu, fjármála- og vátryggingarstarfsemi og opinbera starfsemi.

Talsverðar breytingar á framleiðslunni
Talsverðar breytingar verða á útflutningstölum fiskeldis árið 2018 í samnburði við árið 2017. Framleiðsla á regnbogasilungi mun dragast saman í ár en búast má við að hann aukist að nýju. Fyrirtækið Hábrún á ísafirði hefur fengið aukin leyfi til framleiðslu á regnbogasilungi. Bleikjuframleiðsla eykst. Samherji sem er stærsti bleikjuframleiðandi í heimi hefur aukið framleiðslu sína og tók nýverið í notkun nýja sérhannaða vinnslu fyrir bleikjuafurðir sem  er staðsett í Sandgerði. Í fyrra var útflutningur á laxi á höndum tveggja fyrirtækja, Arnarlax og Samherja. Fiskeldi Austfjarða hóf slátrun og útflutning í byrjun þessa árs.. Síðar á þessu ári byrjar slátrun og útflutningur tveggja fyrirtækja, Laxa ehf á Reyðarfirði og Arctic fish í Ísafjarðarkaupstað.

Aukning framundan og verð talið haldast gott

Ljóst er því að aukning verður á útflutningi á laxi á næsta ári og sömuleiðis á árinu 2020. Eins og greint hefur verið frá á þessari síðu er því spáð að verð á laxi og regnbogasilungi muni haldast almennt gott á komandi árum og verða um og yfir 900 krónur á kíló miðað við núverandi gengi.

Góðar markaðsaðstæður fyrir lax og regnbogasilung

Góðar markaðsaðstæður fyrir lax og regnbogasilung

Markaðsaðstæður fyrir lax til lengri og skemmri tíma eru góðar, að mati Pareto, hins þekkta norska fjárfestingarbanka. Verð á regnbogasilungi er svipað. Bankinn telur að verð á laxi verði um 890 til 915 krónur á kíló út árið 2020. Þessu veldur aukin eftirspurn eftir laxi en einnig minni framboðsaukning en áður var talið. Allt bendir til að verð til lengri tíma, þ.e árin 2021 til 2022 verði nálægt 930 krónum á kíló.
Svipaða sögu að segja af regnbogasilungi
Svipaða sögu er að segja af regnbogasilungi, en framleiðsla á honum er aftur að vaxa hér á landi. Verð á honum hefur verið um 870 krónur á þriðja ársfjórðungi þessa árs og Pareto telur að verðið á honum stefni í 885 krónur að jafnaði á síðasta ársfjórðungi. Bendir bankinn á að verð á regnbogasilungi fylgi mjög heimsmarkaðsverði á laxi, enda svipaður að gæðum, útliti og bragðið áþekkt. Verðið er þó stöðugra enda meira um langtímasaölusamninga.
Framboð eykst og markaðurinn tilbúinn að greiða hækkandi verð
Það er mat bankans að framboð á laxi aukist um 5 til 6 prósent á komandi árum. En eins og segir í greiningu hans, kemur það þægilega á óvart að markaðurinn sé tilbúinn til að greiða hækkandi verð fyrir lax til frambúðar. Þetta á við um hefðbundna markaði í Bandaríkjunum og Evrópu en enn bíða ónýttir markaðsmöguleikar í vaxandi umsvifum í Asíu.
Aukin vitund um hollustu laxaafurða
Í greiningu bankans er bent á að sterkari vitund neytenda um hollustu fiskafurða, ekki síst laxaafurða, hafi stuðlað að aukinni neyslu. Þannig er vakin athygli á að innflutningur á laxi til Bandaríkjanna hafi aukist um 7 prósent á þriðja ársfjórðungi þessa árs. Einnig er umtalsverð aukning á laxi í Suður Ameríku.
Stækkandi asíumarkaður
Asíumarkaður fyrir lax vex nú ár frá ári. Hlutur Norðmanna er þar lang mestur eða rúmlega helmingur. Vitund neytenda í álfunni um sjálfbærni framleiðslunnar og rekjanleiki varanna fer vaxandi og með því að æ stærri hluti íbúanna býr við batnandi lífskjör má búast við meiri eftitrspurn eftir laxi.
Góð verð um hátíðirnar
Mat bankans er að verð nú um jólahátíðarnar verði mjög gott. Framboð frá Chile og Noregi verður minna sem muni koma fram í háum verðum.

„Þetta er flott vinna“

„Þetta er flott vinna“

„.Ég fer reglulega á suðurhluta Vestfjarða vegna starfsemi okkar þar. Það hefur orðið gífurleg breyting á þessum byggðum á stuttum tíma vegna fiskeldisins. Þetta er flott vinna og gott fyrir fólk að eiga möguleika á ágætlega launuðum störfum“.
Þetta segir Hrafnhildur Hallvarðsdóttir, skólameistari Fjölbrautaskóla Snæfellinga á Grundarfirði í samtali við Morgunblaðið, sl fimmtudag, 25 október sl.

Fjölbrautaskóli Snæfellinga er með framhaldsdeild á Patreksfirði og það var að áeggjan Vesturbyggðar og Arnarlax, stærsta laxeldisfyrirtækis landsins, að farið var að huga að fiskeldisbraut. Samstarf er einnig við Verkmenntaskóla Austurlands í Neskaupstað um þróun námsins en þar er annað framtíðarfiskeldissvæði. Þessir tveir skólar starfa saman að fjarkennslu ásamt fleiri minni framhaldsskólum.

Hér á eftir fer frétt Morgunblaðsins í heild sinni:
Fjölbrautaskóli Snæfellinga í Grundarfirði býður nú upp á nám í fiskeldisfræðum á framhaldsskólastigi. Byrjað var í haust en skólameistarinn segir að fáir nemendur séu byrjaðir enda sé eftir að fá verknámshlutann samþykktan. Vonast hún til að kennsla hefjist fyrir alvöru eftir áramót.
Samstarf framhaldsskóla á Austfjörðum og Vestfjörðum
Fjölbrautaskólinn er með framhaldsdeild á Patreksfirði og það var að áeggjan Vesturbyggðar og Arnarlax, stærsta laxeldisfyrirtækis landsins, að farið var að huga að fiskeldisbraut. Samstarf er einnig við Verkmenntaskóla Austurlands í Neskaupstað um þróun námsins en þar er annað framtíðarfiskeldissvæði. Þessir tveir skólar starfa saman að fjarkennslu ásamt fleiri minni framhaldsskólum.
Tveggja ára nám
Nám á fiskeldisbraut er tveggja ára nám, 120 eininga, með námslokum á öðru hæfnisþrepi. Meginmarkmið námsins er, samkvæmt upplýsingum Sólrúnar Guðjónsdóttur aðstoðarskólameistara, að undirbúa nemendur undir sérhæfð störf á sviði fiskeldis og er lögð áhersla á að þjálfa nákvæmni í vinnubrögðum, áreiðanleika og hæfni til að vinna sjálfstætt undir stjórn yfirmanns. Að loknu námi á nemandi að geta skipulagt og forgangsraðað störfum sínum, veitt jafningjum ráðgjöf og leiðbeiningar í samvinnu við yfirmann.
Hrafnhildur Hallvarðsdóttir skólameistari segir að skólinn muni útskrifa sérhæfða fiskeldisstarfsmenn sem geti hafið störf við eldið eða haldið áfram námi til stúdentsprófs og farið í háskólanám í fiskeldi við Háskólann á Hólum.
Námsbrautin er í staðfestingarferli
Námsbrautin er í staðfestingarferli hjá Menntamálastofnun og segir Hrafnhildur að leyfi sé komið fyrir bóklega hlutanum. Verknámið sé í vinnslu hjá starfsgreinaráði.
Einn nemandi hóf nám í haust og sjö til viðbótar sem lokið hafa bóklega hlutanum sóttu um verknámið en það verður væntanlega hafið um áramót. Þá verður einnig bætt við nemendum.
„Gífurleg breyting á þessum byggðum vegna fiskeldisins“
Hrafnhildur segir að það taki tíma að byggja upp nýja námsbraut og kynna hana. Hún nefnir að ekki hafi verið mikil spurn eftir starfsnámi en vonandi sé það að breytast. Þá hafi óvissan sem vofði yfir fiskeldisfyrirtækjunum á sunnanverðum Vestfjörðum fyrr í vetur ekki hjálpað. Nemendur hafi haldið að sér höndum.
„Ég fer reglulega á suðurhluta Vestfjarða vegna starfsemi okkar þar. Það hefur orðið gífurleg breyting á þessum byggðum á stuttum tíma vegna fiskeldisins. Þetta er flott vinna og gott fyrir fólk að eiga möguleika á ágætlega launuðum störfum“.

Hlutfallsleg aukning atvinnutekna er mest í fiskeldi

Hlutfallsleg aukning atvinnutekna er mest í fiskeldi

Atvinnutekjur frá fiskeldi þrefölduðust ríflega á tímabilinu 2008 til 2016. Fóru úr um 800 milljónum króna í tæplega 2,7 milljarða. Af einstaka atvinnugreinum var þessi aukning hlutfallslega hvergi meiri.
Þetta kemur fram í fréttaskýringu sem birtist í Morgunblaðinu föstudaginn 12. október. Hér á eftir verða raktar nokkrar tölulegar staðreyndir úr fréttaskýringunni:
Útflutningsverðmæti og fjárfestingar  

Útflutningur eldisafurða hefur aldrei verið meiri en um þessar mundir. Verðmætið eru tæpir 9 milljarðar á fyrstu átta mánuðum ársins.
 Útflutningsverðmæti eldisafurða í fyrra nam um 14 milljörðum sem var 7% af útflutningsverðmæti sjávarafurða í heild árið 2017
 Fjárfestingar í fiskeldi hafa aldrei verið meiri en síðustu tvö árin.
Fjöldi starfa og atvinnutekjur
 Árið 2008 störfuðu 166 við fiskeldi.
 Á fyrri hluta þessa árs störfuðu að jafnaði 457 við fiskeldi.
 Atvinnutekjur frá fiskeldi þrefölduðust ríflega á tímabilinu 2008 til 2016, skv. samantekt Byggðastofnunar frá því í fyrra.
 Atvinnutekjur í fiskeldi voru 800 milljónir árið 2008. Voru 2,7 milljarðar árið 2016.
Fiskeldið og landsbyggðin
 Um 80 prósent atvinnutekna í fiskeldi voru á landsbyggðinni árið 2016.
 34% atvinnutekna frá fiskeldi má rekja til Vestfjarða.
 Atvinnutekjur frá fiskeldi á Vestfjörðum fjórtán földuðust á árunum 2008 til 2016.
 Fram hefur komið að atvinnutekjur vestfirsku fiskeldisfyrirtækjanna voru í fyrra um 1,5 milljarður.

Síða 3 af 4212345...102030...Síðasta »